على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1170
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
چشم تر ( cacm - tar ) ص . پ . گريان . چشم خانه ( cacm - x ne ) ا . پ . چشمدان و حفرهاى در استخوان پيشانى كه چشم در آن قرار گرفته . چشمداشت ( cacm - d ct ) ا . پ . اميد و انتظار و توقع و آرزو و خواهش . و چشمداشت از خدا : استدعا . چشمدان ( cacm - d n ) ا . پ . چشم خانه . ر . چشم خانه . چشمدانه ( cacm - d ne ) ا . پ . يك نوع داروئى كه در مرهمهاى چشم داخل مىكنند . چشم درنده ( cacm - darande ) و چشمدريده ( cacm - daride ) ص . پ . بىحيا و گستاخ و بىشرم و بىادب . چشم رساننده ( cacm - ras nande ) ص . پ . كسى كه چشمزخم مىرساند . چشم رسيده ( cacm - raside ) ص . پ . كسى كه چشمزخم به او رسيده باشد و افسون شده . چشم روشنى ( cacm - ravcani ) ا . پ . مباركبادى كه براى از سفر رسيده فرستند . چشم زاغ ( cacm - z q ) ص . پ . بىشرم و بىحيا . چشم زال ( cacm - z l ) ص . پ . عادل و دادگر . چشم زخم ( cacm - zaxm ) ا . پ . آزار و نقصانى كه از اثر نظر بد به كسى و يا چيزى رسد . چشم زد ( cacm - zad ) ا . پ . مهرهاى از شيشهء سياه و سفيد و كبود كه جهة چشمزخم بر گردن اطفال بندند . و لحظه و لمحه . چشم زده ( cacm - zade ) ص پ . چشم رسيده و چشمزخم خورده و مايوس و نااميد . چشم زن ( cacm - zan ) ا . پ . چاكسو . چشم زنى كردن ( cacm - zani kardan ) ف م . پ . منع كردن و تعرض نمودن و ممانعت كردن . چشم سار ( cacm - s r ) ا . پ . سرچشمه . چشم سفيد ( cacm - safid ) ص . پ . گستاخ و بىشرم و بىحيا و بىادب . چشم فسا ( cacm - fes ) و چشم فساى ( cacm - fes y ) ا . پ . افسونگر چشمزخم چشمك ( cacmak ) ا . پ . مصغر چشم يعنى چشم كوچك . و عينك و غمزه و ايما و اشارهء به چشم . و منظر . و لمحه و لحظه . و مرهم . و كرايه . و چاكسو . و گياهى كه بتازى اضراس الكلب گويند . و پاىافزار و كفش . و چشم و عين . و چشمك زدن : بگوشهء چشم اشاره كردن و چشمزخم رسانيدن . و پى هم پلكها را به روى چشم خوابانيده و بلند كرده نگريستن . چشم كردگى ( cacm - kardagi ) ا . پ . سحر و افسون . چشم كرده ( cacm - karde ) ص . پ . افسون شده و چشمزخم رسيده . چشمك زن ( cacmak - zan ) ص . پ . چشمك زننده و بگوشهء چشم اشاره كننده و چشم بد رساننده و جادوگر . چشم گشته ( cacm - gacte ) ص پ . احول و لوچ . چشملان ( cacmal n ) ا . پ . مردمك چشم و حدقه و چاكسو . چشم نرم ( cacm - narm ) ا و ص . پ . كودك امرد بىمضايقه و مطيع و فرمان بردار . چشم نشين ( cacm - necin ) ص . پ . معشوق و محبوب . چشم نمائى ( cacm - nom i ) ا . پ . سرزنش و طعنه و ملامت . و چشمنمائى كردن : ملامت كردن و طعنه زدن . چشم و چراغ ( cacmo - car q ) ص . پ . محبوب عزيز الوجود . چشم وهام ( cacm - vah m ) ا . پ . چشم پنام و دعا و تعويذى كه براى چشمزخم نويسند . چشم وهم ( cacm - vahm ) ا . پ . چشم وهام و چشم پنام . چشمه ( cacme ) ا . پ . آنجاى از زمين كه از آنجا آب جوشد و روان شود . و منبع و ينبوع و اصل و مبدء و مصدر . و سر . و خورشيد . و طاق گنبد و سفت . و سوراخ سوزن و جواندوز و جز آن . و سوراخ هاى كوچكى كه در ميان تار و پود هر بافتهاى مىباشد . و سرچشمه : مبدء و اصل و مصدر و سرچشمهء حيوان : مبدء حيات و زندگانى . و چشمهء آتش : كورهء آهنگرى و جز آن و آفتاب و چشمهء اخضر : آب حيات و دهان معشوق . و شراب . و چشمهء تدبير : مغز سر آدمى چه منبع عقل و قوهء متفكره است . و مردم حكيم و صاحب تدبير . و چشمهء ترازو : سوراخ دو سر شاهين ترازو كه بندهاى ترازو را بدان بياويزند . و چشمهء تيغ : آب تيغ . و چشمهء حيوان : آب حيوان . و چشمهء خاورى : آفتاب . و چشمهء خضر : آب حيات و دهان معشوق . و چشمهء خور : آفتاب . و چشمهء خون : دل و قلب . و چشمه در ماهى بودن : آفتاب در برج حوت . و چشمهء روشن : خورشيد . و چشمهء سار ا خ . : چشمهاى در قهستان . و چشمهء سيماب : ماه و آفتاب . و روز . و چشمهء سيماب ريز : آفتاب و ماه . و